VSME Nedir?
VSME, listelenmemiş küçük ve orta ölçekli işletmeler için hazırlanmış gönüllü bir sürdürülebilirlik raporlama standardıdır. Avrupa Birliği’ndeki müşterilerin, bankaların ve yatırımcıların tedarikçilerinden istediği çevre, sosyal ve yönetişim bilgilerini tek ve ortak bir formatta toplamayı amaçlar. Bu sayfada standardın ne olduğunu, neleri kapsadığını ve bir raporun nasıl hazırlandığını sade bir dille anlatıyoruz.
Standardın amacı ne?
Büyük şirketler kendi sürdürülebilirlik raporlarını hazırlarken tedarik zincirlerindeki firmalardan veri ister. Bu istekler bugüne kadar her müşteri için farklı formatta, farklı soru listeleriyle geldi. Aynı firma, on ayrı müşterisine on ayrı anket doldurdu.
VSME bu dağınıklığı ortadan kaldırmak için ortak bir soru seti tanımlar. Bir kere doldurulan veri, standarda uygun tek bir raporla bütün müşterilere sunulabilir. Standart gönüllüdür; ancak müşteriler ve bankalar giderek bu formatı talep etmektedir.
Neden şimdi konuşuluyor?
Müşteri talebi
Avrupa’daki alıcılar tedarikçilerinden sürdürülebilirlik verisi istiyor. Veriyi zamanında ve düzgün formatta veremeyen firmaların tedarikçi listesinden elenme ihtimali vardır.
Finansman tarafı
Bankalar kredi değerlendirmelerinde sürdürülebilirlik bilgisi istemeye başladı. Standarda uygun hazır bir veri seti, bu görüşmelerde işi kolaylaştırır.
Sorulanın sınırı
Avrupa düzenlemeleri, büyük şirketlerin küçük tedarikçilerinden isteyebileceği bilgiyi VSME kapsamıyla sınırlandırmaya yöneliyor. Yani bu standardı karşılamak çoğu talebi karşılamak anlamına gelir.
Standart iki modülden oluşur
Temel Modül tek başına raporlanabilir ve çoğu firma için başlangıç noktasıdır. Kapsamlı Modül, daha ayrıntılı bilgi isteyen müşteriler ve finans kuruluşları için Temel Modül’ün üzerine eklenir.
Temel Modül (B1–B11)
- Firma künyesi ve raporlama esasları
- Yürütülen sürdürülebilirlik uygulamaları
- Enerji tüketimi ve sera gazı emisyonları
- Hava, su ve toprağa salınan kirleticiler
- Biyoçeşitlilik ve hassas alanlarla ilişki
- Su çekimi ve tüketimi
- Malzeme kullanımı ve atık yönetimi
- Çalışan sayısı, sözleşme türleri ve devir
- İş sağlığı ve güvenliği verileri
- Ücretler, toplu sözleşme kapsamı ve eğitim
- Yolsuzluk ve rüşvete ilişkin mahkumiyetler
Kapsamlı Modül (C1–C9)
- İş modeli ve sürdürülebilirlik stratejisi
- Uygulamaların ve hedeflerin ayrıntılı anlatımı
- Sera gazı azaltım hedefleri
- İklimle bağlantılı riskler
- Ek işgücü bilgileri
- İnsan hakları politikaları ve süreçleri
- İnsan haklarıyla ilgili yaşanmış olaylar
- Gelirin faaliyet alanlarına dağılımı
- Yönetim organında cinsiyet dağılımı
Bu standart kimi ilgilendiriyor?
VSME, listelenmemiş küçük ve orta ölçekli işletmeler için hazırlandı. Uygulamada şu firmaların gündemine giriyor:
- Avrupa Birliği’ne doğrudan ihracat yapan üretici ve tedarikçiler
- Avrupa’ya satış yapan büyük bir firmanın tedarik zincirinde yer alan alt tedarikçiler
- Kendi tedarikçilerinden veri toplaması gereken holdingler ve büyük alıcılar
- Kredi ve finansman süreçlerinde sürdürülebilirlik bilgisi istenen işletmeler
- Talep gelmeden önce hazırlanmak isteyen firmalar
Firmanızın hangi modülü raporlaması gerektiği, çoğunlukla müşterinizin talebine göre belirlenir. Emin değilseniz Temel Modül ile başlamak yaygın bir yaklaşımdır.
VSME raporu nasıl hazırlanır?
1
Kapsamı belirle
Hangi raporlama yılını, hangi şirketleri ve hangi tesisleri kapsayacağına karar ver. Temel Modül mü, Kapsamlı Modül mü gerektiğini müşterinin talebine göre netleştir.
2
Veriyi topla
Elektrik ve yakıt faturaları, su tüketimi, atık dökümü, bordro ve iş kazası kayıtları en çok kullanılan kaynaklardır. Çoğu bilgi firmada zaten mevcuttur.
3
Hesapla ve doğrula
Tüketim verileri emisyon değerlerine çevrilir, oranlar hesaplanır. Bu adımda birim hataları ve eksik dönemler en sık karşılaşılan sorunlardır.
4
Raporu yaz
Veriler standardın beklediği başlık sırasına göre, açıklamalarıyla birlikte yazılır. VSMESmart bu adımı önceden hazırlanmış cümle kalıplarıyla otomatik yapar.